De afscheidscadeaus van mijn vader

Voor mijn lieve vrienden Alison en Ashwin - en iedereen die het verlies van een ouder doormaakt of heeft doorgemaakt.
Naast dat de middelbare leeftijd op persoonlijk vlak een keerpunt is, brengt ze ook ouder wordende ouders met zich mee - en ouders die overlijden.
Ik bracht onlangs mijn 83-jarige moeder naar het vliegveld voor haar zelf geplande reis naar Guatemala en Mexico. Hup mam!
En mijn vader? Hij is ergens als stof en as in de bloeiende weiden van Tahoe in Californië en onder olijfbomen in de Provence. Hij overleed een paar jaar geleden, tegen het einde van COVID in 2021. Hij had alzheimer, afasie (hij kon met moeite echte woorden vinden) en een niertumor. Maar ik denk niet dat hij is overleden aan deze ziektes - hij overleed aan eenzaamheid. We moesten alle deuren van het huis op slot doen omdat hij de straat op begon te dwalen en we hem meerdere keren kwijtraakten. Hij zat ook opgesloten in zijn eigen lichaam. Hij kon dingen niet onthouden en kon niet communiceren. Dit maakte hem boos, verbitterd en lichamelijk gewelddadig, wat zijn eenzaamheid verergerde doordat hij onaangenaam gezelschap werd.
De nacht dat hij overleed, herinner ik me heel duidelijk. Hij lag in een slaapkamer beneden, zijn lichaam vermagerd en grijs. Hij begon heel zwaar te ademen, hijgend, zijn longen snakkend naar hun laatste teugen lucht. Het leek uren te duren. De reactie van het lichaam op nood - de wil om te overleven - is zo sterk. Maar zijn ziel was al weg. Ik kon niet blijven; het was te pijnlijk om te zien. Dus ging ik weg en probeerde te slapen, wetend dat hij de volgende dag weg zou zijn.
Gedurende zijn leven gaf hij me veel dingen. Hij gaf me mijn liefde voor de natuur: wandelen door groene bossen en bergen en duiken in tropische onderwaterwonderen. Hij gaf me mijn liefde voor sport en actief blijven. Hij gaf me mijn eerste boeken over meditatie en boeddhisme toen ik 25 was - al duurde het nog eens 25 jaar voordat ik ze daadwerkelijk las. Toch zag hij een spirituele kant van mij waarvan ik me tot nu toe niet bewust was.
Hij was een heel grappig persoon en een geweldige vader en opa. Hij liet ons aan zich hangen in het zwembad, op de bokkende walvis rijden, tikkertje en bal spelen in onze achtertuin en met hem worstelen op het tapijt in onze woonkamer. Hij hield van dansen en muziek en plaagde graag en had graag plezier. Hij hield van me, oordeelde niet en geloofde in alles wat ik wilde doen.
Maar hij had ook een boze kant. Hij werkte hard, was vaak gestrest en sliep slecht, waardoor hij humeurig en prikkelbaar was. Hij werd verbitterd en wrokkig, omdat hij zich gevangen voelde in zijn huwelijk. Toen hij met pensioen ging, begon hij vrij snel vergeetachtig te worden - vergeten dat hij een toetje had besteld in een restaurant, of moeite hebben met het gebruik van de computer. Hij ontkende het, maar de tekenen van zijn achteruitgang waren er. Hij kon het niet verdragen zijn onafhankelijkheid te verliezen en door mijn moeder verzorgd te worden, wat zijn geweld aanwakkerde.
Nadat hij was overleden, dacht ik: wat was het nut van dit alles? Wat jammer om op zo'n manier te sterven - zo boos, eenzaam, verbitterd en wrokkig. Ik was boos op hem omdat hij in een huwelijk was gebleven dat hem zo ongelukkig maakte. Ik was boos dat hij niet beter voor zichzelf zorgde of probeerde het huwelijk te laten werken, maar zich opstelde als een wraakzuchtig slachtoffer. Ik voelde me ook schuldig omdat ik niet tot zijn laatste adem bij hem was gebleven.
Het kostte me een paar jaar om zijn overlijden te verwerken en te rouwen.
Toen, tijdens een coachingsessie, realiseerde ik me iets moois, en verdwenen de woede en schuld. Mijn vader was - en is nog steeds - als een engel voor me, die me boodschappen stuurt. Hij leerde me hoe ik mijn leven moest leven, en hij gaf me de geschenken van hoe ik mijn leven niet moest leven. Als hij vredig en gelukkig was overleden, was ik waarschijnlijk niet wakker geworden. In plaats daarvan schudden de omstandigheden van zijn dood me wakker. Volledig.
Ik wist dat ik veranderingen moest aanbrengen als ik een gelukkige oude dag wilde bereiken - en geen alzheimer wilde krijgen zoals hij en mijn grootmoeder. Alzheimer is een leefstijlziekte die ongeveer de helft van de vrouwen en een kwart van de mannen treft. Destijds had ik al ongeveer vier jaar moeite met slapen, was ik erg gestrest, had ik veel spijsverteringsproblemen en kampte ik met een veelheid aan nare perimenopauzale symptomen.
Nadat ik mezelf weer gezond had verzorgd, begon ik aan een reis om alles te leren wat ik kon over welzijn, stressmanagement en gezondheid. Dit was zijn eerste afscheidscadeau.
De laatste tijd is zijn tweede cadeau duidelijker geworden - een cadeau waar ik me al van bewust was, maar dat in mijn eigen leven weer naar boven is gekomen: het belang van relaties en liefde. Als we op ons sterfbed liggen en terugkijken op ons leven, wat zullen we ons dan herinneren (aangenomen dat onze hersenen ons toegang tot onze herinneringen geven)? We zullen ons hopelijk alle mooie dingen herinneren die we in goede gezondheid deden en alle betekenisvolle momenten met dierbaren - en niet eenzaam, zonder herinneringen en ongelukkig sterven.
En jij? Welke geschenken hebben je ouders je gegeven door hun onvolmaakte leven?
Beide cadeaus van mijn vader hebben mijn coachingpraktijk in welzijn en relaties gevoed. Bedankt, pap, voor al je afscheidscadeaus. Ik geef je boodschap door aan anderen.


